Surya.mn: Тэтгэлэг бол өрсөлдөөн биш боломж

Ахлах ангийн сурагчдад зориулав

Гадаадын нэр хүндтэй их сургуульд тэтгэлэгтэй суралцах нь зөвхөн хэдхэн "онцгой" хүмүүст боломжтой зүйл гэж боддог уу? Үнэн хэрэгтээ жил бүр дэлхий даяар сая сая доллар тэтгэлэг хүлээн авагчгүй үлддэг. Учир нь хангалттай тооны чанартай өргөдөл ирдэггүй. Тэгвэл та яагаад тэр боломжийг ашиглаж болохгүй гэж?

НЭГ. ЗӨВХӨН ХАНДЛАГААС ЭХЭЛ

Тэтгэлэг бол өрсөлдөөн биш боломж

Олон сурагч тэтгэлгийг хэт өрсөлдөөнтэй гэж бодоод оролдохоосоо өмнө бууж өгдөг. Гэвч тэтгэлэг олгогчид тохирох хүнийг хайж байдаг — хамгийн төгс хүнийг биш. Таны түүх, зорилго, хандлага нь тэдний эрхэм зорилготой нийцэж байвал та маш сайн нэр дэвшигч болно.

Эрт эхэл, олон өргөдөл илгээ

Тэтгэлгийн хайлт болон бэлтгэлийг элсэлтээс 12-18 сарын өмнө эхлэх нь хамгийн зөв. 9-10 дугаар ангиас эхлэн судалж, өөрт тохирох боломжуудыг тодорхойлоорой. Нэг тэтгэлэгт найдахын оронд аль болох олон өргөдөл илгээх нь амжилтын магадлалыг эрс нэмэгдүүлнэ.

ХОЁР. ЯЛГАРАХ ЭССЭ БИЧИХ АРГА

Тэтгэлгийн өргөдлийн хамгийн чухал хэсэг бол эссэ юм. Шүүгчид зуу, мянган эссэ уншдаг — таных ялгарах ёстой.

Эссэний үндсэн зарчмууд:

1. Өөрийнхөө түүхийг ярь Ерөнхий үг хэллэг, хоосон амлалт бүү хэрэглэ. Оронд нь өөрийн амьдралаас тодорхой жишээ, туршлага хуваалц. Бэрхшээлийг хэрхэн даван туулсан, юу сурсан — эдгээр нь таныг онцгой болгоно.

2. Асуултад шууд хариул Эссэний сэдвийг анхааралтай унш. Асуусан зүйлд л хариул — сэдвээс хазайж болохгүй. Энэ нь хамгийн түгээмэл алдаа юм.

3. Үнэнч, эмзэг байхаас бүү ай Шүүгчид төгс хүн хайхгүй. Тэд бодит хүнийг — сул талаа мэддэг, алдаанаасаа суралцдаг, өсч хөгжиж буй хүнийг харахыг хүсдэг. Эмзэг байдлаа харуулах нь зориг, ухаалаг байдлын илрэл юм.

4. Тэтгэлэг олгогчийн эрхэм зорилгыг судал Тэд ямар үнэт зүйлийг дэмждэг вэ? Таны зорилго тэдний алсын хараатай хэрхэн холбогдож байгааг тодорхой бич.

5. Товч, тодорхой бич Үгийн тоонд багтаа. 500 үг гэсэн бол 700 бүү бич. Урт, төвөгтэй өгүүлбэрээс зайлсхий. Санаа бүрийг шинэ догол мөрөөс эхэл.

ГУРАВ. ӨРГӨДЛИЙН МАТЕРИАЛАА ТӨГС БЭЛД

Шаардлагатай материалууд:

• Дүнгийн хуудас (Transcript) — албан ёсны, баталгаажсан
• Зөвлөмжийн захидал — багш, дасгалжуулагч, ажил олгогчоос (2-3 ширхэг)
• CV / Товч намтар — сургуулийн амжилт, клуб, сайн дурын ажил, ажлын туршлага
• Хэлний шалгалтын оноо — IELTS, TOEFL гэх мэт
• Хувийн мэдэгдэл (Personal Statement) — зорилго, сэдэл, ирээдүйн төлөвлөгөө

Зөвлөмжийн захидлын талаар:

Захидал бичих хүмүүстээ 2-3 сарын өмнө хандаарай. Танийг сайн мэддэг, тодорхой жишээгээр таныг тодорхойлж чадах хүмүүсийг сонго. Тэдэнд өөрийн CV, зорилго, яагаад энэ тэтгэлэгт өргөдөл гаргаж буйгаа тайлбарлаж өг.

ДӨРӨВ. АЛДААНААС ЗАЙЛСХИЙ

Хамгийн түгээмэл алдаанууд:

❌ Зааврыг анхааралтай уншаагүй — формат, үгийн тоо, шаардлагатай материалыг алгасах

❌ Дуусах хугацааг хожимдуулах — сүүлийн өдөр яаравчлан бичсэн эссэ муу чанартай байдаг

❌ Нэг эссэг бүх газар ашиглах — өргөдөл бүрийг тухайн тэтгэлэгт тохируулан засах хэрэгтэй

❌ Дүрэм, найруулгын алдаа — хянуулаагүй, засаагүй өргөдөл мэргэжлийн бус харагдана

❌ Хэт ерөнхий, уйтгартай бичих — "Би шаргуу хөдөлмөрлөдөг" гэхээс илүү тодорхой жишээ хэрэгтэй

ТАВ. МЭДДЭГ БАЙХ ЁСТОЙ АЛДАРТАЙ ТЭТГЭЛГҮҮД

Бүрэн санхүүжилттэй тэтгэлгүүд:

Ахлах ангийнханд зориулсан:

• Rise Program — 15-17 насны сурагчдад зориулсан, ментор, санхүүжилт, сүлжээ олгодог
• United World Colleges — бүрэн тэтгэлэгтэй 2 жилийн олон улсын сургууль
• AFS, YES, FLEX — солилцооны хөтөлбөрүүд

ЗУРГАА. АМЖИЛТЫН ТҮЛХҮҮР — ТӨЛӨВЛӨГӨӨ

10-р ангид:

• Хэлний түвшнээ тодорхойл
• Сонирхлын чиглэлээ судал
• Клуб, сайн дурын ажилд идэвхтэй оролц

11-р ангид:

• Тэтгэлгүүдийг судалж, жагсаалт гарга
• IELTS/TOEFL-д бэлдэж эхэл
• Зөвлөмжийн захидал бичих хүмүүстэйгээ харилцаа тогтоо

12-р ангид:

• Өргөдлүүдээ бич, хянуул, илгээ
• Ярилцлагад бэлд
• Бууж өгөхгүй — олон өргөдөл илгээ!

ДОЛОО. УРАМ ЗОРИГ

Тэтгэлэг хүртэгчид бүгд "онцгой" хүмүүс биш. Тэд зүгээр л:

• Эрт эхэлсэн
• Сайн бэлдсэн
• Олон удаа оролдсон

Таны ялгаатай байдал — таны давуу тал. Монгол хүүхэд гэдэг нь сул тал биш, харин ч боломж юм.

"Боловсрол бол дэлхийг өөрчлөхөд ашиглаж болох хамгийн хүчирхэг зэвсэг юм." — Нэлсон Мандела