Хүчтэй CV / Portfolio хэрхэн бэлдэх вэ?
ХҮЧТЭЙ CV / PORTFOLIO ХЭРХЭН БЭЛДЭХ ВЭ?
Цаасан дээрх "чи" яаж сонирхол татах вэ?
CV гэж юу вэ? Товчоор хэлбэл — чиний амьдралын товч танилцуулга. Нэг эсвэл хоёр хуудас цаас. Гэхдээ энэ цаас чиний ирээдүйг өөрчилж чадна.
Их сургууль, тэтгэлэг, ажилд өргөдөл гаргахад CV бараг үргэлж шаардлагатай. Шүүгчид, элсэлтийн ажилтнууд өдөрт зуу зуун CV уншдаг. Тэд нэг CV-д хэдхэн секунд зарцуулдаг. Хэрэв чиний CV тэднийг татахгүй бол — дараагийн хуудас руу шилжинэ.
Тэгвэл яаж ялгарах вэ? Яаж анхаарал татах вэ? Энэ талаар ярилцъя.
CV ГЭЖ ЯГ ЮУ ВЭ?
CV бол "Curriculum Vitae" гэсэн Латин үгнээс гаралтай — "амьдралын явц" гэсэн утгатай. Энэ бол чиний боловсрол, ур чадвар, туршлага, амжилтыг нэг дор харуулсан баримт бичиг.
Resume болон CV-ийн ялгаа юу вэ? Америкт resume гэдэг нь 1 хуудас товч баримт, CV гэдэг нь урт, дэлгэрэнгүй баримт. Гэхдээ ихэнх улсад, ялангуяа тэтгэлэгт хоёуланг нь ижил утгаар хэрэглэдэг. Санаа зовох хэрэггүй — гол нь агуулга.
12-Р АНГИЙН СУРАГЧИЙН CV-Д ЮУ ОРОХ ВЭ?
"Би ажилласан туршлагагүй, юу бичих вэ?" гэж олон хүн бодно. Гэхдээ чи бодохоосоо илүү олон зүйлтэй.
Хувийн мэдээлэл
Нэр, утасны дугаар, и-мэйл хаяг. И-мэйл хаяг мэргэжлийн байх ёстой — "bate2007@" биш, "bat.erdene@" гэх мэт. Хаяг, төрсөн он заавал биш — зарим улсад үүнийг бичдэггүй.
Боловсрол
Одоо сурч байгаа сургууль, анги, голч дүн. Хэрэв GPA өндөр бол заавал бич. Хэрэв тийм ч өндөр биш бол — орхиж болно. Өмнө нь төгссөн сургууль байвал бас нэмж болно.
Академик амжилт
Олимпиад, уралдаан, тэмцээнд оролцсон уу? Ялсан уу? Шагнал авсан уу? Бүгдийг бич. "Аймгийн математикийн олимпиадад 3-р байр" — энэ бол амжилт. "Англи хэлний уралдаанд оролцсон" — ялаагүй ч гэсэн бичиж болно, оролцсон нь чухал.
Клуб, байгууллага
Ямар клубын гишүүн вэ? Сурагчдын зөвлөл? Мунхаг хөдөлгөөн? Сургуулийн сонин? Спортын баг? Бүгдийг жагсаа. Хэрэв удирдах албан тушаалтай байсан бол — "тэргүүн," "нарийн бичиг," "ахлагч" гэж заавал бич.
Сайн дурын ажил
Хаана сайн дурын ажил хийсэн бэ? Хэдэн цаг? Юу хийсэн? "Улаан загалмайд 20 цаг сайн дурын ажил хийсэн" — энэ сайн. "Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдүүдэд англи хэл заасан" — энэ илүү сайн, учир нь тодорхой.
Ур чадвар
Ямар хэл мэддэг вэ? Ямар түвшинд? Компьютерийн ямар програм ашиглаж чаддаг вэ? Word, Excel, PowerPoint? Photoshop? Coding? Бүгдийг бич.
Сонирхол
Энэ хэсэг заавал биш, гэхдээ чамайг илүү "хүн" болгож харуулдаг. Ном унших, спорт, хөгжим, зураг зурах — чиний хувийн талыг харуулна.
CV-ИЙН АЛДААНУУД
Олон хүн ижил алдаа гаргадаг. Эдгээрээс зайлсхий.
Хэт урт бичих
12-р ангийн сурагчийн CV 1 хуудас байхад хангалттай. 2 хуудас хамгийн ихдээ. Хэрэв чи 3-4 хуудас бичвэл — хэн ч уншихгүй. Товч, тодорхой байх нь чухал.
Худлаа бичих
"Би сургуулийн тэргүүн байсан" — байгаагүй бол бүү бич. Шалгахад хялбар, мөн худал нь илэрвэл бүх итгэлийг алдана. Жижиг амжилтаа томруулж болно, гэхдээ зохиож болохгүй.
Хэт ерөнхий бичих
"Би олон клубт оролцсон" — ямар клуб? "Би сайн дурын ажил хийсэн" — хаана, хэзээ, юу хийсэн? Тодорхой бай. Тоо, нэр, огноо чухал.
Дизайн муутай
CV унших, ойлгоход хялбар байх ёстой. Хэт олон өнгө, хэт олон фонт, хэт олон зураг — муу. Энгийн, цэвэрхэн дизайн хамгийн сайн. Canva дээр үнэгүй загварууд бий — ашигла.
Дүрмийн алдаатай
Нэг л үсгийн алдаа байвал — муу сэтгэгдэл үлдээнэ. CV-гээ олон удаа унш. Найзаар уншуул. Эцэг эхээр уншуул. Алдаа байхгүй гэдэгт итгэлтэй бай.
PORTFOLIO ГЭЖ ЮУ ВЭ?
Portfolio бол CV-ээс өөр зүйл. CV бол жагсаалт — юу хийснийг жагсаана. Portfolio бол нотолгоо — хийсэн зүйлээ харуулна.
Хэнд portfolio хэрэгтэй вэ? Урлаг, дизайн, гэрэл зураг, хөгжим, бичлэг, програмчлал зэрэг бүтээлч чиглэлээр суралцах хүмүүст. Хэрэв чи эдгээр чиглэлээр явахгүй бол — portfolio заавал биш.
Portfolio-д юу орох вэ? Чиний хамгийн сайн бүтээлүүд. Зураг зурдаг бол — шилдэг зургууд. Код бичдэг бол — хийсэн програм, вэбсайт. Хөгжим тоглодог бол — бичлэг. Бичдэг бол — өгүүллэг, нийтлэл.
Хэдэн бүтээл оруулах вэ? Чанар нь чухал, тоо биш. 5-10 шилдэг бүтээл хангалттай. 50 дунд зэргийн бүтээлээс 5 гайхалтай бүтээл илүү дээр.
ОНЛАЙН PORTFOLIO
Өнөө үед цаасан portfolio хуучирсан. Онлайн portfolio илүү хүчирхэг.
Хаана үүсгэх вэ?
Хэрэв дизайнер бол — Behance, Dribbble. Хэрэв програмист бол — GitHub. Хэрэв гэрэл зурагчин бол — Instagram, 500px. Хэрэв бичигч бол — Medium, өөрийн блог. Хэрэв олон төрлийн бол — өөрийн вэбсайт үүсгэж болно. Wix, Squarespace, Notion дээр үнэгүй вэбсайт хийж болно.
Онлайн portfolio-ийн давуу тал юу вэ? Хаанаас ч үзэж болно. Линк илгээхэд л болно. Шинэчлэхэд хялбар. Мэргэжлийн харагдана.
CV-ГЭЭ ХЭРХЭН ЯЛГАРУУЛАХ ВЭ?
Бүгд CV-тэй. Чиний CV яагаад ялгаатай байх вэ?
Үйлдлийн үг ашигла
"Би клубын гишүүн байсан" гэхээс "Клубын 20 гишүүнийг удирдаж, 3 арга хэмжээ зохион байгуулсан" гэвэл илүү хүчтэй. "Удирдсан," "зохион байгуулсан," "санаачилсан," "хэрэгжүүлсэн," "сайжруулсан" гэх мэт үйлдлийн үг ашигла.
Тоо ашигла
"Олон хүнд тусалсан" гэхээс "50 гаруй хүүхдэд англи хэл заасан" гэвэл илүү тодорхой. Тоо нь нотолгоо болдог.
Үр дүнг онцол
Зүгээр юу хийснээ биш — юунд хүрснээ бич. "Мунхаг хөдөлгөөнд оролцсон" гэхээс "Мунхаг хөдөлгөөний хүрээнд 100 мод тарьсан" гэвэл илүү хүчтэй.
Тэтгэлэг, сургуульд тохируул
Нэг CV бүх газарт илгээх нь алдаа. Хэрэв инженерийн сургуульд өргөдөл гаргаж байвал — техникийн ур чадвар, математикийн амжилтыг онцол. Хэрэв урлагийн сургуульд бол — бүтээлч ажлуудыг онцол. CV-гээ тохируулж засаарай.
ЖИШЭЭ: САЙН CV ХЭРХЭН ХАРАГДДАГ ВЭ?
Нэг хэсгийн жишээ үзүүлье:
Муу жишээ: "Сурагчдын зөвлөлд ажилласан. Олон арга хэмжээнд тусалсан."
Сайн жишээ: "Сурагчдын зөвлөлийн соёл хариуцсан гишүүн (2024-2025). 5 сургуулийн арга хэмжээ зохион байгуулсан, үүнд 500+ сурагч оролцсон. Шинэ жилийн баярын төсөв болох 2 сая төгрөгийг удирдсан."
Ялгааг харж байна уу? Хоёр дахь нь тодорхой, тоотой, үр дүнтэй.
CV БЭЛДЭХ АЛХАМУУД
Одоо эхлээд бэлд. Дараах алхмуудыг дага.
Эхлээд бүх зүйлээ бич. Хийсэн бүх зүйлээ цаасан дээр гарга. Жижиг, том бүгдийг. Дараа нь шүүнэ.
Дараа нь сонго, эрэмбэл. Хамгийн чухал, хамгийн сонирхолтой зүйлсийг сонго. Хамгийн сүүлийн үеийнхийг эхэнд тавь.
Тэгээд формат хий. Canva, Google Docs, Word дээр цэвэрхэн загвар ашигла. Уншихад хялбар байх ёстой.
Дараа нь хянуул. Багш, эцэг эх, найзаар уншуул. Санал ав. Засаарай.
Эцэст нь хадгал. PDF форматаар хадгал. Файлын нэр мэргэжлийн байг — "Bat_Erdene_CV.pdf" гэх мэт.
ЭЦЭСТ НЬ
CV бол чиний түүхийг ярьж буй баримт бичиг. Гэхдээ чи л өөрийн түүхийг бичнэ.
Чи бодохоосоо илүү олон зүйлийг хийсэн. Чи бодохоосоо илүү олон чадвартай. Зүгээр л бүгдийг цаасан дээр гаргах хэрэгтэй.
Одоо эхэл. Цаас ав. Бичиж эхэл. Чиний CV чамайг хүлээж байна.