Тэтгэлэгт тэнцэх зөвлөмжийн захидал хэрхэн авах вэ?
Тэтгэлэгт тэнцэх зөвлөмжийн захидал хэрхэн авах вэ?
Бусдаар өөрийнхөө талаар ярихад туслуул
Тэтгэлэг, их сургуульд өргөдөл гаргахад бараг үргэлж "зөвлөмжийн захидал" шаарддаг. Англиар "Letter of Recommendation" эсвэл "Reference Letter" гэдэг.
Энэ юу вэ? Чамайг сайн мэддэг хүн чиний талаар бичсэн захидал. Тэр хүн чи ямар сурагч, ямар хүн, ямар чадвартай гэдгийг бичнэ. Чиний өөрийнхөө талаар хэлсэн үгнээс бусдын хэлсэн үг илүү итгэмжтэй байдаг учраас ийм захидал шаарддаг.
Гэхдээ хэнээс гуйх вэ? Хэрхэн гуйх вэ? Хэзээ гуйх вэ? Олон сурагч үүнийг мэдэхгүй. Тиймээс ярилцъя.
ХЭНЭЭС ГУЙХ ВЭ?
Хамгийн чухал асуулт. Буруу хүнээс гуйвал — захидал чинь сул болно.
Чамайг сайн мэддэг хүн
Захидал бичигч чамайг үнэхээр мэдэх ёстой. Зүгээр л нэрийг чинь мэддэг биш — чиний ажил, зан чанар, хүчтэй тал, сул талыг мэддэг байх ёстой.
Жишээ нь: Захирал нэр хүндтэй байж болно, гэхдээ чамайг хувьчлан мэдэхгүй бол түүний захидал ерөнхий, хоосон байна. Харин англи хэлний багш чамайг 3 жил заасан, хичээл дээр идэвхтэй оролцдог, бие даан илүү ажил хийдэг гэдгийг мэддэг бол — түүний захидал илүү хүчтэй.
Чамайг эерэгээр үнэлдэг хүн
Чамайг сайн мэддэг ч муугаар үнэлдэг хүнээс бүү гуй. Тэр хүн чамайг дэмжих захидал бичихгүй. Захидал гуйхын өмнө бод — энэ хүн надын талаар сайн зүйл хэлэх үү?
Холбогдох чиглэлийн хүн
Хэрэв инженерийн сургуульд өргөдөл гаргаж байвал — математик, физикийн багш. Хэрэв урлагийн сургуульд бол — урлагийн багш. Хэрэв бизнесийн сургуульд бол — эдийн засаг, нийгмийн ухааны багш эсвэл бизнесийн туршлагатай хүн.
ХЭДЭН ХҮН ХЭРЭГТЭЙ ВЭ?
Ихэнх тэтгэлэг, их сургууль 2-3 зөвлөмжийн захидал шаарддаг. Зарим нь 1 л шаарддаг, зарим нь 4 хүртэл.
Шаардлагыг анхааралтай унш. Хэрэв 2 захидал шаардаж байвал — 2 илгээ, 5 биш. Хэрэв "1 академик багшаас, 1 клубын удирдагчаас" гэж заасан бол — яг тэр шаардлагыг дага.
Гэхдээ нөөцөнд илүү хүмүүстэй ярьж болно. Хэрэв нэг багш завгүй болвол — өөр хүн бэлэн байх ёстой.
ХЭЗЭЭ ГУЙХ ВЭ?
Энэ маш чухал. Олон сурагч сүүлийн мөчид гуйдаг — энэ бол алдаа.
Захидал бичихэд цаг хэрэгтэй. Багш нар завгүй хүмүүс — тэдэнд хичээл, шалгалт, өөр сурагчид, өөрийн амьдрал байдаг. Хэрэв чи "Маргааш хэрэгтэй" гэж гуйвал — тэд сайн захидал бичиж чадахгүй, эсвэл огт бичихгүй.
Хамгийн багадаа 3-4 долоо хоногийн өмнө гуй. Хамгийн сайн нь 2-3 сарын өмнө. Хэрэв 12-р ангидаа тэтгэлэгт өргөдөл гаргах юм бол — 11-р ангийн хавар багш нартай ярьж эхэл.
ХЭРХЭН ГУЙХ ВЭ?
Зүгээр л "Надад захидал бичээч" гэж хэлэх нь хангалтгүй. Зөв арга бий.
Биечлэн уулз
И-мэйл, мессежээр гуйхаас биечлэн уулзаж гуйх нь илүү хүндэтгэлтэй. Багшийн цагийг гуйж, тусдаа уулзалт товло.
Эелдэг гуй
"Та надад захидал бичиж өгөх боломжтой юу?" гэж асуу. "Бичих үү?" гэж шаардах биш. Тэд татгалзах эрхтэй гэдгийг санаарай.
Яагаад тэднийг сонгосноо тайлбарла
"Таны хичээл дээр би хамгийн их зүйл сурсан" эсвэл "Та миний бүтээлч байдлыг хамгийн сайн мэддэг" гэж хэл. Энэ нь тэдэнд захидалдаа юу бичих талаар санаа өгнө.
Шаардлагатай мэдээллийг өг
Тэдэнд дараах зүйлсийг өг:
- Чиний CV
- Ямар тэтгэлэг, сургуульд өргөдөл гаргаж байгаа
- Захидал хэзээ хэрэгтэй (deadline)
- Захидалд юу оруулах ёстой (зарим тэтгэлэг тодорхой асуулт асуудаг)
- Чи юу онцлоо хүсэж байгаа
Татгалзвал хүлээн зөвшөөр
Хэрэв багш "Би боломжгүй" гэвэл — гомдохгүй. Тэд завгүй байж болно. Эсвэл чамайг хангалттай сайн мэдэхгүй байж болно. Баярлалаа хэлээд, өөр хүн хай.
ЗАХИДАЛ БИЧИГЧИД ХЭРХЭН ТУСЛАХ ВЭ?
Багш нар чиний талаар бүгдийг санахгүй байж болно. Тэдэнд туслах нь чиний үүрэг.
"Brag sheet" бэлд
Энэ бол чиний амжилт, туршлага, зорилгын товч жагсаалт. Үүнийг багшдаа өг. Тэд үүнийг ашиглан илүү тодорхой захидал бичнэ.
Юу оруулах вэ? Чиний академик амжилт, клуб, сайн дурын ажил, ажлын туршлага, шагнал, ур чадвар, ирээдүйн зорилго, яагаад энэ тэтгэлэг чамд чухал вэ.
Тодорхой жишээ өг
"Та миний математик олимпиадад бэлдсэнийг санаж байна уу?" гэж сануулж болно. "Таны хичээл дээр би ... гэсэн төсөл хийсэн" гэж дурсаж болно. Энэ нь тэдэнд тодорхой жишээ өгнө.
Deadline-ыг сануул
Захидал хэрэгтэй өдрөөс 1-2 долоо хоногийн өмнө эелдэгээр сануул. "Багшаа, захидлын deadline ойртож байна, танд туслах зүйл байна уу?" гэж бич.
ЗАХИДАЛ АВСНЫ ДАРАА
Захидал авсны дараа ч чиний үүрэг дуусаагүй.
Баярлалаа хэл
Захидал бичихэд цаг, хүчин чармайлт шаардагддаг. Чин сэтгэлийн баярлалаа хэл. Богино тэмдэглэл эсвэл и-мэйл бичээрэй.
Үр дүнгээ мэдэгд
Хэрэв тэтгэлэг хүртвэл — багшдаа мэдэгд. "Танд баярлалаа, таны захидлын тусламжтайгаар би ... тэтгэлэг хүртлээ" гэж бич. Тэд чиний амжилтад баярлах болно.
Хэрэв хүртээгүй ч гэсэн — баярлалаа хэл. Тэдний тусламж үнэ цэнэтэй байсан.
ЮУНААС БОЛГООМЖЛОХ ВЭ?
Хэт олон хүнээс гуйх
10 багшаас захидал гуйх нь буруу. Тэд ярилцаж болно. Мөн нэг багш руу олон удаа гуйх нь залхаана.
Хэт оройтож гуйх
"Маргааш хэрэгтэй" гэж гуйвал — муу захидал авна эсвэл юу ч авахгүй.
Чамайг сайн мэдэхгүй хүнээс гуйх
Захирал, алдартай хүн, танихгүй профессор — тэд нэр хүндтэй байж болно, гэхдээ чамайг мэдэхгүй бол захидал нь хоосон байна.
Ижил захидлыг хаа сайгүй илгээх
Захидал бичигч нь тэтгэлэг, сургуульд тохируулан захидлаа бичих боломжтой байх ёстой. Тэдэнд хаашаа илгээж байгаагаа хэл.
ЭЦЭСТ НЬ
Зөвлөмжийн захидал бол чиний өргөдлийн чухал хэсэг. Гэхдээ сайн захидал аяндаа ирдэггүй — чи үүний төлөө ажиллах хэрэгтэй.
Зөв хүмүүсийг сонго. Эрт гуй. Шаардлагатай мэдээллийг өг. Баярлалаа хэл.
Багш нар чамайг дэмжихийг хүсдэг. Тэдэнд боломж олго.